CLÁSICAS DEL JOAN MIRÓ

Comportamiento heroico de Pisón de Aquitania.

In eo proelio ex equitibus nostris interficiuntur quattuor et LXX, in his vir fortissimus Piso Aquitanus, amplissimo genere natus, cuius avus in civitate sua regnum obtinuerat, amicus ab senatu nostro appellatus. Hic, cum fratri intercluso ab hostibus auxilium ferret, illum ex periculo eripuit, ipse equo vulnerato deiectus, quoad potuit fortissime restitit.

Caesar vacuam urbem ingressus dictatorem se fecit. Inde Hispanias petiit. Ibi Pompeii exercitus validissimos et fortissimos cum tribus ducibus, L. Afranio, M. Petreio, M. Varrone, superavit. Inde regressus in Graeciam transiit, adversum Pompeium dimicavit. Primo proelio victus est et fugatus, evasit tamen, quia nocte interveniente Pompeius sequi noluit.

Caesar propter eam iniuriam ab Arimino, ubi milites congregatos habebat, adversum patriam cum exercitu venit. Consules cum Pompeio senatusque omnis atque universa nobilitas ex urbe fugit et in Graeciam transiit. Apud Epirum, Pompeio duce, senatus contra Caesarem bellum paravit.

M. Tullio Cicerone oratore et C. Antonio consulibus, anno ab urbe condita sexcentesimo octogesimo nono, L. Sergius Catilina, nobilissimi generis vir, sed ingenii pravissimi, ad delendam patriam coniuravit cum quibusdam claris quidem, sed audacibus viris. A Cicerone urbe expulsus est. Socii eius deprehensi in carcere strangulati sunt. Ab Antonio, altero consule, Catilina ipse victus proelio est et interfectus.

Dum haec geruntur, piratae omnia maria infestabant ita, ut Romanis toto orbe victoribus sola navigatio tuta non esset. Quare id bellum Cn. Pompeio decretum est. Quod intra paucos menses ingenti et felicitate et celeritate confecit. Mox ei delatum etiam bellum contra regem Mithridatem et Tigranem. Quo suscepto Mithridatem in Armenia nocturno proelio vicit, castra diripuit, quadraginta milia eius occidit, viginti tantum de exercitu suo perdidit et duos centuriones.

Romanis: dativo de relación:"para los romanos"

delatum: hay que sobreentender "est"> delatum est. ofrecer,entregar,confiar).

sub-capio>suscipere,suscepi,susceptum: encargarse de, asumir;emprender.

diripuit<>

Hannibal multas civitates Romanorum per Apuliam et Calabriam occupavit. Quo tempore etiam rex Macedoniae Philippus ad eum legatos misit, promittens auxilia contra Romanos sub hac condicione, ut deletis Romanis ipse quoque contra Graecos ab Hannibale auxilia acciperet. Captis igitur legatis Philippi et re cognita, Romani in Macedoniam M. Valerium Laevinum ire iusserunt.

Apulia et Calabria: nombres de dos regiones de Italia.
Macedonia,ae: Macedonia, región de Grecia.
Philippus,i: Filipo, rey de Macedonia.
M. Valerius Laevinus: general romano.

Se trata de un ablativo absoluto formado por dos sustantivos en ablativo, en el que el segundo es un atributo del primero. Se suele decir que se sobrentiende un supuesto participio de presente del verbo sum. Normalmente, el primer sustantivo es un nombre propio y el segundo sustantivo expresa un cargo o dignidad del anterior.

Ejemplos:
Cicerone consule: "siendo cónsul Cicerón"
Hannibale duce: "siendo general Aníbal"
Romulo rege: "siendo Rómulo rey"


Teniendo esto en cuenta, traduce el siguiente texto de Eutropio. Recuerda que lo tienes que entregar antes del viernes 28 de enero.

M. Aemilio Lepido Q. Catulo consulibus, bella nova exarserunt, unum in Hispania, aliud in Pamphylia et Cilicia, tertium in Macedonia, quartum in Dalmatia. Nam Sertorius, qui partium Marianarum fuerat, timens fortunam ceterorum, qui necati erant, ad bellum commovit Hispanias. Missi sunt contra eum duces Q. Caecilius Metellus, filius eius, qui Iugurtham regem vicit, et L. Domitius praetor.

Nota:

partium Marianarum: "del partido de Mario"; Mario fue el jefe del partido "popular" enfrentado al partido senatorial que encabezaba Sila.

Et Iesus ascendens in montem, sedebat illi. Et accesserunt ad eum turbae multae, habentes secum mutos, caecos, claudos et alios multos: et proiecerunt ad pedes eius, et curavit eos: ita ut turbae mirarentur videntes mutos loquentes, claudos ambulantes, caecos videntes. Iesus autem, convocatis discipulis suis, dixit: misereor turbae quia triduo iam adsunt mecum et nihil habent ad edendum. Nolo dimittere eos ieiunos ne deficiant in via. Et dicunt ei discipuli: "sed ubi inveniemus panes tantos ut saturemus turbam tantam?" Et ait illis Iesus: "Quot habetis panes?" Illi dixerunt:"septem; et paucos pisces". Et Iesus, accipiens septem panes et pisces et gratias agens, fregit et dedit discipulis suis, et discipuli dederunt populo. Et comederunt omnes et saturati sunt; erant autem qui comederunt quattuor millia hominum.

triduo: tres días

ieiunos: en ayunas

deficere: desfallecer

saturare: saciar

Coronis pulchra fuit puella quae in Graecia habitabat. Apollo, qui in silvis et agris errabat, cum primum eam iisdem in locis laete ludentem conspexit, statim eam amare coepit. Accessit igitur ad puellam et, amorem suum fassus, sic loqui coepit: “ O Coronis, oro te ut me audias: ego te amo; pulchrior dea mihi videris esse!”, verbisque magnificis eam laudabat. Respondet ei Coronis: “ ego quoque te amo, o Apollo; oro igitur te ut me amare pergas neve umquam me deseras!”. Occultavit autem se alium amare virum. Deus, qui plane hoc ignorabat, laetabatur talia verba audiendo atque cotidie de summo Olympo descendebat Coronidem videndi cupidus. Coronis Apollinem in silva exspectabat et valde gaudebat quod deus pulcherrimas gemmas ferebat quibus et digitos et collum et bracchia ornare poterat. Quoniam Apollo animadverterat eam illis ornamentis gaudere, “o mea puella,” aiebat,” noli timere, nam curabo ut cotidie novis gemmis novisque margaritis corpus tuum formosissimum ornetur”. Coronis, cum primum Apollo in Olympo reverterat, ad amicum suum pergebat. Certo die, dum Coronis et amicus eius in silvis ambulant et inter se oscula dant, corvus albus Apollinis qui eos conspexerat, ad Apollinem volavit et ei dixit: “O Apollo, te monere volo ne credas puellae amorem fatenti. Coronis enim non te, sed alium virum amat: nuper eam vidi cum amico suo in silvis errantem et oscula inter se dantem”. Apollo iratus ex aurea sella in qua sedebat surgens de Olympo descendit et ad silvam iit. Cum primum puellam vidit sagittam in eam misit et interfecit at continuo facti sui paenituit. Postquam eam mortuam et humi iacentem vidit, tristis ac maerens, herbas, quibus aegros sanare solebat, ei dare conatus est. Frustra tamen nam puella mortua in sanguine suo iacebat. Tunc corvum punire constituit et albas pennas eius in nigras convertit. Hanc ob causam nunc omnes corvi nigri sunt.

Europa pulchra virgo Graeca fuit. Quae, dum cum aliis puellis in campo ludebat, currebat, pilam iaciebat floresque carpendo delectabatur, subito magnum et album taurum vidit. Quem cum primum conspexerunt, amicae eius perterritae fugerunt clamantes. Taurus autem non saevus esse videbatur, itaque Europa, quae taurum propius videndi cupida erat, ad taurum accedens manu sua eum tetigit et herbas ex campo captas tauro dedit qui eas edendo laetabatur. Tandem Europa, audacius agens, in tauri tergum ascendens ibi considit et “amicae, venite et me spectate!” inquit, “videte me in tauri tergo sedentem”. Statim autem taurus, qui humi iacebat, surgens ad maris oram currere coepit. Europa clamavit perterrita; amicae eius flentes in litus ad adiuvandum cucurrerunt neque vero Europam, quae tauro vehebatur, consequi potuerunt: taurus, campo relicto, Oceanum petivit atque in magnos maris fluctus intrans natabat. Postquam in altum pervenit, “non taurus” inquit, “sed Iuppiter, deorum hominumque pater sum. Noli timere: non enim malus sum neque tibi nocere volo sed amore tui captus te rapere constitui”. Europa igitur, quae initio valde metuerat, timorem suum deposuit neque iam flebat. Mox vero ad novam terram pervenerunt ubi taurus ad divinam suam formam rediit et Europam uxorem duxit.

Tangere,tetigisse,tactum
Curro,cucurrisse
Relinquere,reliqui,relictum
Pervenire:advenire
Nocere,nocuisse+dat:dañar
Nom.tu;gen. Tui
Rapere,rapuisse,raptum:capere et secum ferre

Cornelia bona et proba femina Romana fuit, quae duos filios habuit, quorum alteri Tiberius, alteri Gaius nomina erant. Filios Cornelia valde amabat atque ab iis amabatur. Olim femina Romana, nomine Tullia, Corneliam visit, cupida ornamenta sua ostendi;quae, superbe monstrans gemmas quas in digitis et in collo gerebat, "multas"-inquit-"novas et pulchras gemmas habeo, quae me valde delectant:specta! Aspice hos annulos, has lineas margaritarum, has gemmas quas mihi vir meus magna pecunia emit. Quam pulchra sunt haec ornamenta!Nonne te delectant hae gemmae?" Cornelia vero quae tam superba verba audiendo non laetabatur, gemmas aspiciens respondit:"ita est, o Tullia: mihi enim pulchrae videntur esse gemmae, quas maritus tuus tibi emit. Ego quoque tamen pulchras gemmas habeo". "Ain' vero?" ait Tullia."O mea Cornelia, ostende mihi pulchras has gemmas tuas! Studiosissima enim sum eas aspiciendi!". Cornelia igitur surgens vocat:"filii, venite huc!". Tiberius et Gaius, matris voce audita, accurrentes in atrium intrant.Quos Cornelia digito monstrans, "ecce "- inquit - "gemmae meae: filii enim mei ornamenta mea sunt; nullas alias gemmas cupio".

Quorum oratione permotus Varus praesidium quod introduxerat ex oppido educit ac profugit. Hunc ex primo ordine pauci Caesaris consecuti milites consistere coegerunt. Commisso proelio, deseritur a suis Varus; nonnulla pars militum domum discedit; reliqui ad Caesarem perveniunt.

Iphicles, frater Herculis, magna voce clamavit; sed Hercules ipse, fortissimus puer, haudquaquam territus est. Parvis manibus serpentis statim prehendit, et colla earum magna vi compressit. Tali modo serpentes a puero interfectae sunt. Alcmena autem, mater puerorum, clamorem audiverat, et maritum suum e somno excitaverat. Ille lumen accendit et gladium suum rapuit; tum ad pueros properabat, sed ubi ad locum venit, rem miram vidit, Hercules enim ridebat et serpentis mortuas monstrabat.

haudquaquam: en modo alguno
prehendere, prehendisse: coger
comprimere, compressisse: oprimir, aplastar
lumen,luminis: luz,lámpara
accendere,accendisse:encender
properare:apresurarse

Hércules, héroe griego famoso por su gran fuerza, fue perseguido durante toda su vida por el odio de Juno. Siendo todavía un niño, estranguló a unas serpientes enviadas por la diosa para matarlo. Durante su niñez y juventud realizó diversas y maravillosas proezas de fuerza, y al llegar a la edad adulta liberó a los tebanos de la opresión de las Minyas. En un ataque de locura enviada contra él por Juno, mató a sus propios hijos; y al consultar el oráculo de Delfos sobre cómo debía purificarse a sí mismo de este crimen, se le ordenó que se sometiera durante doce años a Euristeo, rey de Tirinto, para realizar cualquier tarea que se le encomendara. Hércules obedeció al oráculo, y durante los doce años de su servidumbre llevó a cabo doce hazañas extraordinarias conocidas como Los Trabajos de Hércules. Su muerte fue causada involuntariamente por su esposa Deyanira. Hércules había matado con sus flechas envenenadas a un centauro llamado Neso, que había ofendido a Deyanira. Neso, antes de morir, le dio algo de su sangre a Deyanira, y le dijo que actuaría como un amuleto para obtener el amor de su marido. Algún tiempo después, Deyanira deseando probar el encanto, empapó una de las prendas de su marido en la sangre, sin saber que había sido envenenada. Hércules se puso la ropa y después de sufrir terribles tormentos murió, o fue llevado por su padre, Júpiter.
1. EL ODIO DE JUNO
Hercules, Alcmenae filius, olim in Graecia habitabat. Hic omnium hominum validissimus fuisse dicitur. At Iuno, regina deorum, Alcmenam oderat et Herculem adhuc infantem necare voluit. Misit igitur duas serpentis saevissimas; hae media nocte in cubiculum Alcmenae venerunt, ubi Hercules cum fratre suo dormiebat. Nec tamen in cunis, sed in scuto magno cubabant. Serpentes iam appropinquaverant et scutum movebant; itaque pueri e somno excitati sunt.